مشخصات و مرتبـهي علمی
نام و نام خانوادگي علياكبر رشاد تاريخ تولد اردیبهشت 1335 شمسی مرتبهي علمي حوزوي: استاد خارج فقه و اصول دانشگاهي: دانشيار فلسفه ميزان تحصيلات اجتهاد / دکترای فلسفه از حوزه رشتهي تحصيلي فقه و اصول و فلسفه سمتهای اصلی کنونی 1. مؤسس و رئیس پژوهشگاه فرهنگ و انديشهي اسلامي. 2. مؤسس و رییس حوزهي علمیهي امام رضا(ع). 3. رییس شورای حوزههای علمیهي استان تهران. 4. عضو حقیقی شوراي عالي انقلاب فرهنگي. 5. عضو شوراي عالي الگوی پیشرفت اسلامی ـ ایرانی. 6. رییس هیات حمایت از کرسیهای نظریهپردازی. محل اشتغال (تحقيق) پژوهشگاه فرهنگ و انديشهي اسلامي محل اشتغال (تدريس) حوزهي علميهي تهران وبگاه رسمي www.rashad.iict.ac.ir پست الكترونيك rashad@iict.ac.ir
تحصیلات
آیت الله علیاکبر رشـاد، دانشآموختهي حوزههای علمیهي تهران و قم است؛ ایشان دورهي مقدمات و سطح یک حوزه را طی سالهای هزار وسیصدوچهل وشش خورشیدی تا سال چهلونه خورشیدی، نزد حجج اسلام کمالی، محمدزادهي مزینانی، علی افخمی(افخمرضائی) ، آیتالله مجتهد زنجانی نجفی، آیتالله عبدالصمد خویی در تهران فراگرفت. سپس برای ادامهي تحصیل در تابستان سال یکهزار وسیصد وچهل ونه، به حوزهي علميهي قم مهاجرت کرد و در پایهی چهار مدرسهي علمیهي آیتالله العظمی محمدرضا گلپایگانی ـ که نخستین مرکز آموزشی تحت برنامه و با شیوهی جدید حوزهي علمیهی قم قلمداد میشد ـ پذیرفته و مشغول به تحصیل شد.
ایشان پایههای سطح دو حوزه را نزد حضرات اساتید زينالعابدين باکویی، (1319ـ)، حاج حسن آقا تهرانی(1312ـ 13؟)، مختار امینیان گیلانی (1305ـ)، سيد جواد احمدی طالقانی، محمد محمدی اشتهاردی (1323ـ1385)، و غلامرضا صلواتی اراکی، در این مدرسه سپری کرد. همچنین در همین دوره در دروس تفسیر و عقايد اسلامی آیتالله حسین شبزندهدار جهرمی شیرازی(ـ 1393)، و دروس ادیان و فرق (یهودیت و مسیحیت، وهابیت و بهائیت) حجتالاسلام عبدالقائم شوشتری (1365ق ـ) شرکت جست.
استاد رشـاد سطح سه حوزه را نزد حضرات آیات حاج شیخ علیپناه اشتهاردی(1323ـ 1385)، محسن حرمپناهی قمی(1347ـ1423ق)، مرتضی مقتدایی اصفهانی (1314ـ)، مصطفی اعتمادی خواجوی تبریزی (1304ـ)، سیدابوالفضل موسوی تبریزی (ریحانی)(1314ـ1382)، مرتضی بنیفضل(1312ـ1386)، آقارسول موسوی تهرانی (1315ـ)، محمدتقي ستودهي اراکی(1300ـ1378ش)، محمدحسن قافی یزدی (1314ـ)، سیدعلی محقق داماد (1321ـ) و جعفر سبحانی تبریزی (1308ـ) طی کرد.
وی پس از اتمام سطوح سهگانهي حوزه، مجموعاً افزون بر بیست و پنج سال در دروس خارج فقه و اصول حضرات آیات عظام شيخ حسين وحید خراسانی (1300ـ)، علیاكبر فیض مشکینی (1300ـ1385)، حسینعلی منتظری (1301ـ1388) (در قم) و سید علی حسینی خامنهای (1318ـ) و حاج آقا مجتبی تهرانی (1316ـ1391) (در تهران) شرکت جست. ایشان مقارن فراگیری فقه و اصول، سطوح مختلف حکمت اسلامی را نیز نزد آیات و اساتید شهید مرتضی مطهری (1298ـ1358)، احمد بهشتی(1314ـ)، محمد محمدی گیلانی (1307ـ1393) فراگرفت.
فعالیت های علمی
یت الله رشـاد، طی افزون بر سه دههي گذشته پیوسته به تدريس سطوح عالي فقه و اصول، فلسفه و عرفان در حوزهی علمیهي تهران، و فلسفهي دين و کلام، منطق فهم دين، تفسیر و علوم قرآنی، در دانشگاههای تهران اشتغال داشته است. ایشان اکنون افزون بر چهارده سال است که به تدریس خارج فقه و اصول مشغول است.
استاد رشاد اهتمام خاصی به نوآوری ونظریهپردازی در راستای تحول معرفت دینی و توسعهی علوم اسلامی دارد، به همین جهت ضمن تاسیس و سرپرستی مؤسسات علمی مختلف و ترغیب فضلا و محققان به این امر، در زمینههای گوناگون به ویژه در باب مبانی (فلسفههای مضاف) و روششناسی(منطق علمی) معرفت دینی بویژه علوم انسانی اسلامی به تحقیقات نوآورانهی گسترده و ارائهی نظرات و نظریههای جدید متعددی موفق گشته است؛ ایشان در سال هزار و سیصد و هشتاد و هشت از سوی جشنوارهي بینالمللی فارابی به عنوان «نظریهپرداز برجسته» معرفی شد و به خاطر ارائهي «نظریهي ابتناء» جوایز و تقدیرنامههایی از سوی یونسکو، آیسسکو و ریاست جمهوری و وزارت علوم جمهوری اسلامی ایران، به وی اعطا گردید.
ایشان بالغ بر پنجاه جلد كتاب و بیش از یکصد عنوان مقاله در فلسفه، عرفان، کلام و دينپژوهي، فقه، اصول و فلسفهي اصول، علم ديني، علوم انساني، مباحث اجتماعي، انديشهي سياسي، هنر، ادبيات و شعر، تأليف یا سرپرستی نموده و منتشر کرده است.
آیت الله رشاد مؤسس و رئيس پژوهشگاه فرهنگ و انديشهي اسلامي است، كه از بزرگترين مراكز تحقيقاتي ديني و علمي غيردولتي ايران قلمداد ميشود. پژوهشگاه داراي چهار پژوهشكده و پنج مؤسسهي وابسته میباشد و مجموعاً مشتمل بر بيست گروه علمي اصلی در زمينههاي فلسفه، معرفتشناسي، عرفان، قرآنپژوهي، فلسفهي دین، كلام، منطق فهم دين؛ اخلاق، فقه و حقوق، سياست، اقتصاد، مديريت اسلامي؛ غربشناسي، تاريخ و تمدن، فرهنگپژوهي، انقلاب اسلامي، ادبيات انديشه و... است.
پژوهشگاه كه به انگيزهي پرداختن به مباحث فكري معاصر و اهتمام به نقد و نظريهپردازي در زمينههاي پيشگفته، در بهار 1373شمسي/1994 ميلادي تأسيس شده است، علاوه بر انتشار افزون بر یکهزار و سیصد عنوان اثر مكتوب از حاصل تحقيقات گروهها و همکاران علمي خود، اكنون نه مجلهي علمي و تخصصی را با عنوانهاي «قبسات» (مجلهي تخصصي فلسفهي دين/ داراي درجهي علمي پژوهشي)، «ذهن» (مجلهي تخصصي معرفتشناسي)، «اقتصاد اسلامي» (داراي درجهي علمي پژوهشي)، «حقوق اسلامي» (داراي درجهي علمي پژوهشي) «كتاب نقد» (مجلهي نظري و انتقادي در حوزه علوم انسانی) فصلنامهي جهاني فلسفهي دين (به زبان انگليسي) و فصلنامهي جهاني قبسات در زمينهي علوم انسانی اجتماعي اسلامی، (به زبان عربي)، ماهنامهي زمانه (تاريخ و فرهنگ) و ماهنامهي حاشيه (ويژهي مسائل حوزه برای طلاب و فضلای جوان) منتشر ميكند.
در پژوهشگاه، چهار دانشنامه تحت نظر استاد رشاد با عنوانهاي زیر تالیف شده و يا در حال تدوين است: 1. دانشنامهي امام علی(ع) (در سيزده جلد منتشر شده) 2. دانشنامهي فاطمي(س) (در شش جلد منتشر شده است)، 3. دانشنامهي قرآنپژوهي (بیست و پنج مجلد، كه کار علمی دورهی اول آن در هفت جلد در شرف اتمام است) 4. دانشنامهي نبوي(ص) (بیست جلد، در حال تأليف است).
استاد رشاد مؤسس و رئيس حوزهي علميهي امام رضا(ع) در تهران است. حوزهي امام رضا(ع) كه متشکل از چهار مدرسهي علمیه (رضائیه، ثامنیه، محمدیه، و مؤسسهي آموزش عالی امام رضاع) ميباشد، یک مجتمع حوزوی جامعِ همهي پايهها و سطوح آموزشي و رشتههای تخصصی حوزوي و خارج فقه و اصول است.
آیت الله رشاد اكنون رئيس شوراي حوزههاي علميه استان تهران، عضو شوراي عالي انقلاب فرهنگي، رئیس هیأت حمایت از کرسیهای نظریهپردازی، عضو شورای عالی الگوی اسلامی ـ ایرانیِ پیشرفت و رییس شورای حوزوی الگوی پیشرفت است؛ ایشان همچنین عضو مؤسس قطب علمی فلسفهي دين ایران و عضو مؤسس انجمن علمی اصول فقه حوزههای علمیه است.
ایشان برای ارائهي مقاله و سخنراني در كنفرانسها و مجامع علمي مختلف، به كشورهاي گوناگون از جمله: آلمان، آمريكا، اتريش، اسپانيا، الجزاير، امارات، اندنزی، انگلستان، ايتاليا، بوسني، پاكستان، تركيه، تونس، روسيه، سريلانكا، سوئيس، سودان، سوريه، عراق، عربستان سعودی، فرانسه، قبرس، لبنان، واتيكان، هند، يونان و... سفر كرده است.